UB indeksi qanday bo‘ladi?
0–2Past
3–5O‘rtacha
6–7Yuqori
8–10Juda yuqori
11+Ekstremal
Savol-javoblar
UB indeks nima?
UB indeks nima?
UV indeksi-bu yer yuzasiga etib kelgan ultrabinafsha nurlanish darajasini tavsiflovchi ko'rsatkich. Indeks quyosh nurlari qanchalik faol ekanligini va ular teriga va ko'zlarga qanchalik zararli bo'lishi mumkinligini tushunishga yordam beradi. UV indeksi qanchalik yuqori bo'lsa, kuyish tezroq va quyoshda bo'lish xavfli bo'ladi.
UB nurlanish organizmga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
UB nurlanish organizmga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
Ultrabinafsha (UB) nurlanish inson salomatligiga ijobiy va salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bir tomondan, kichik dozalarda u tanamizga suyak to‘qimalari va tayanch-harakat tizimini mustahkamlash uchun hayotiy zarur bo‘lgan D vitaminini ishlab chiqarishga yordam beradi. Boshqa tomondan, UB nurlarining haddan tashqari ta’siri tirik to‘qimalarni shikastlaydi va yo‘q qiladi, immunitet tizimini kuchli susaytiradi. Kuchli UB nurlanishning o‘tkir oqibatlari orasida ko‘z kasalliklari (fotokeratit, fotokon’yunktivit, katarakta, pterigium, xavfli o‘smalar) va teri kasalliklari mavjud.
UB nurlanish teriga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
UB nurlanish teriga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
Intensiv va uzoq muddatli UB nurlanish quyoshdan kuyish va fotoallergiya kabi tez ta’sirlarni ham, teri va lablarning uzoq muddatli shikastlanishini ham keltirib chiqaradi. Masalan, terining erta qarishi, to‘qimalar elastikligining buzilishi, teri hujayralari DNKsining shikastlanishi va mutatsiyaga uchrashi, teri va lab saratonining har xil turlari (melanoma va karsinoma).
UB nurlarning qanday turlari bor?
UB nurlarning qanday turlari bor?
UB-A — yaqin ultrabinafsha. Atmosfera uni deyarli to‘smaydi, Yer yuzasidagi UB nurlanishning asosiy ulushini tashkil qiladi. Teriga chuqur singib, uning erta qarishiga olib keladi va saraton kasalligining rivojlanishiga olib keladi. UB-B — o‘rta to‘lqinli nurlanish. 90% gacha atmosferada yutilib ketadi, ammo qolgan qismi quyoshdan kuyishga olib keladi, DNKga bevosita zarar yetkazadi va teri saratoni rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. UB-C — uzoq ultrabinafsha. Eng qattiq va xavfli turi hisoblanadi, biroq u to‘liq atmosfera tomonidan yutiladi va Yer yuzasiga yetib kelmaydi.
SPF nimani anglatadi?
SPF nimani anglatadi?
SPF — kengaytmasi Sun Protection Factor (Quyoshdan himoyalanish omili). Bu — maxsus quyoshdan himoyalovchi kremlar terini ultrabinafsha nurlaridan va quyoshdan kuyishni himoya qilish darajasini ko‘rsatuvchi ko‘rsatkichdir. SPF 15 markirovkasi shuni anglatadiki, krem ishlatilganda nurlanishning atigi 1/15 qismi teriga yetib boradi, SPF 30 da esa — 1/30 qismi yetib boradi. Ya’ni, SPF 15 kremlari ultrabinafsha nurlarni 93% ga, SPF 30–97% ga, SPF 50–98% ga, SPF 100–99% ga to‘sadi. Lekin, hech bir vosita UB (ultrabinafsha nurlanishdan) 100% himoya qila olmaydi.