---
metadata:
- name: generator
content: Diplodoc Platform v5.48.2
alternate:
- https://yandex.uz/support/split-business/en/custom/refund-payments.md
- https://yandex.uz/support/split-business/ru/custom/refund-payments.md
- https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/refund-payments.md
---
> **Documentation Index:** Fetch the complete configuration index at https://yandex.uz/support/split-business/uz/llms.txt
# Toʻlovlarni qaytarish
To‘lov yaratilgandan so‘ng, u bilan quyidagi amallarni bajarish mumkin:
- **To‘lovni qaytarish** (refund) – xarid qilingan mahsulot yoki xizmat mijoz kutganiga yoki shartnoma shartlariga mos kelmagan holatda xaridorga mablag‘ni to‘liq yoki qisman qaytarish. Qaytarish xaridor to‘lovni amalga oshirgandan va mablag‘lar uning hisobidan yechib olingandan keyin bajariladi. [Qaytarish haqida batafsil](#refund).
- **To‘lovni bekor qilish** (rollback) – buyurtma rasmiylashtirish bosqichida to‘lovni qayta ishlashni majburiy to‘xtatish. [Bekor qilish haqida batafsil](#rollback).
Agar sizga qaysi amal kerakligi bo‘yicha shubha bo‘lsa, quyidagi sxemadan foydalaning:
{% note warning %}
Bir xil to‘lov uchun qaytarish va bekor qilish amallarini bir vaqtda bajarishni tavsiya etmaymiz – bu tizim xatolariga olib kelishi mumkin.
{% endnote %}
## To‘lovni qaytarish {#refund}
To‘lovni qaytarish qo‘llaniladigan holatlar misollari:
- mahsulot o‘lcham jihatidan mos kelmadi yoki nuqsonli bo‘lib chiqdi;
- xaridor fikridan qaytdi va qonun yoki shartnomada belgilangan muddat ichida mahsulotni qaytarmoqchi;
- xizmat ko‘rsatilmagan yoki qoidabuzarlik bilan ko‘rsatilgan.
Qaytarishni ikki usulda boshlash mumkin:
- shaxsiy kabinetdagi **To'lovlar** bo‘limida;
- API orqali so‘rov yuborish yordamida.
### Shaxsiy kabinet orqali to‘lovni qaytarish {#console-refund}
{% list tabs %}
- To‘liq qaytarish
1. [To'lovlar](https://console.pay.yandex.uz/payments) bo‘limiga o‘ting va kerakli to‘lovni tanlang.
1. Buyurtma kartasining chap pastki burchagida **Qaytarishni rasmiylashtirish** tugmasini bosing.
Kartadagi **Narx** maydonida mahsulotning birlik narxi ko‘rsatilganiga e’tibor bering.
1. Qaytarilishi kerak bo‘lgan mahsulotlarni tanlang va **To‘liq qaytarishni rasmiylashtirish** tugmasini bosing.
Tasdiqlangandan so‘ng mablag‘larni qaytarish jarayoni boshlanadi. Shaxsiy kabinetda to‘lov holati **Qaytarildi** statusiga o‘zgaradi.
- Qisman qaytarish
1. [To'lovlar](https://console.pay.yandex.uz/payments) bo‘limiga o‘ting va kerakli to‘lovni tanlang.
1. Buyurtma kartasining chap pastki burchagida **Qaytarishni rasmiylashtirish** tugmasini bosing.
Kartadagi **Narx** maydonida mahsulotning birlik narxi ko‘rsatilganiga e’tibor bering.
1. Qaytarishni rasmiylashtirmoqchi bo‘lgan mahsulotni tanlang.
1. Qaytariladigan mahsulotlar sonini yoki qaytarish summasini – nimani qaytarmoqchi ekaningizga qarab – ko‘rsating:
- Agar mahsulotning bir qismini qaytarmoqchi bo‘lsangiz, **Miqdor** maydonida qaytarilishi kerak bo‘lgan birliklar sonini kiriting. Qaytarish summasi avtomatik ravishda o‘zgaradi.
{% note info "Cheklovlar" %}
Qaytarish uchun ko‘rsatilgan mahsulotlar soni buyurtmadagi mahsulotlar sonidan oshmasligi kerak. Qiymatni verguldan keyin maksimal 2 ta belgigacha kasr ko‘rinishida ko‘rsatish mumkin.
{% endnote %}
- Mahsulot qiymatining bir qismini qaytarish – **Qaytarish summasi** maydonida qaytarilishi kerak bo‘lgan summani kiriting.
{% note warning %}
Agar qaytarishdan keyin buyurtmada qoladigan summa qolgan mahsulotlar soniga karrali bo‘lmasa, qaytarishni rasmiylashtirib bo‘lmaydi – xatolik chiqadi.
Bunday holatda, qoladigan summa mahsulot birliklari soniga mos kelishi uchun qaytarish summasini o‘zgartirish tavsiya etiladi. Agar buning imkoni bo‘lmasa, [yordam xizmatiga](https://yandex.uz/support/split-business/uz/support.md) murojaat qiling.
{% endnote %}
1. **Qisman qaytarishni rasmiylashtirish** tugmasini bosing. Tasdiqlangandan so‘ng mablag‘larni qaytarish jarayoni boshlanadi. Shaxsiy kabinetda to‘lov holati **Qisman qaytarildi** holatiga o‘zgaradi.
Agar siz mahsulot qiymatidan kamroq summani qaytargan boʻlsangiz, mahsulotning birlik narxi avtomatik ravishda qayta hisoblanadi va buyurtma kartasida yangilanadi.
{% endlist %}
### API orqali to‘lovni qaytarish {#api-refund}
Siz to‘lovni ham to‘liq, ham qisman qaytarishingiz mumkin.
#### Qaytarish jarayoni sxemasi {#diagram-refund}
#### Yo‘riqnoma {#instruction}
Quyida qaytarishni rasmiylashtirish bo‘yicha qisqa yo‘riqnoma keltirilgan. Batafsil misollar va spetsifikatsiyani [/orders/{order_id}/refund](https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/backend/yandex-pay-api/order/merchant_v2_refund-post.md) metodi sahifasida ko‘ring.
1. Do‘kon bekendida [/orders/{order_id}/refund](https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/backend/yandex-pay-api/order/merchant_v2_refund-post.md) metodini chaqiring.
**To‘liq** qaytarish uchun buyurtma summasiga teng bo‘lgan faqat `refundAmount` parametrini kiriting.
**Qisman** qaytarish uchun qaytarish summasiga teng `refundAmount` parametrini kiriting va savat holatlaridan birini qo‘shing:
- `targetCart` – qaytarishdan keyingi yakuniy savat;
- `refundCart` – qaytarilayotgan pozitsiyalar.
1. Javobni oling va operatsiya yakunlanishini kuting.
Bitta buyurtma bo‘yicha bir vaqtning o‘zida bir nechta qaytarishni amalga oshirib bo‘lmaydi. Takroriy so‘rov yuborishdan oldin joriy qaytarish operatsiyasi yakunlanganini tekshiring ya’ni u yakuniy statusda bo‘lishi kerak: `FAIL` yoki `SUCCESS`.
Aks holda siz `ANOTHER_OPERATION_IN_PROGRESS` xatosi bilan `409 Conflict` javobini olasiz.
Qaytarish holatlari:
| Holat | Tavsif |
| --------- | ------------------------------------------------------------------------------- |
| `PENDING` | Qaytarish qayta ishlanmoqda. |
| `FAIL` | Qaytarish jarayonida xatolik yuz berdi (terminal holat). |
| `SUCCESS` | Mablag‘lar xaridor kartasiga yoki hisobiga o‘tkazildi (terminal holat). |
Holat o‘zgarishlarini kuzatish uchun [/webhook](https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/backend/merchant-api/webhook.md) bildirishnomalaridan yoki so‘rovlardan foydalaning.
- [/operations/\{external_operation_id\}/](https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/backend/yandex-pay-api/operation/merchant_v1_operations-get.md);
- [/orders/\{order_id\}/](https://yandex.uz/support/split-business/uz/custom/backend/yandex-pay-api/order/merchant_v1_order-get.md).
1. Qaytarish amalga oshirilgandan so‘ng `paymentStatus` holati quyidagiga o‘zgaradi:
| Holat | Tavsif |
| -------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------- |
| `FAILED` | Qaytarish jarayonida xatolik yuz berdi (terminal holat). |
| `REFUNDED` | Mablag‘lar xaridor kartasiga yoki hisobiga to‘liq hajmda o‘tkazildi (terminal holat). |
| `PARTIALLY_REFUNDED` | Xaridor hisobiga mablag‘larning bir qismi qaytarildi (terminal holat). |
Holatlar va xatoliklar haqida batafsil ma’lumotni quyidagi bo‘limlarda ko‘ring:
- [To‘lov va operatsiya holatlari;](https://yandex.uz/support/split-business/uz/payments/statuses.md)
- [To‘lov va operatsiya xatoliklari](https://yandex.uz/support/split-business/uz/payments/errors.md).
### Qaytarish muddatlari {#deadline}
Qaytarish haqida ma’lumot olingandan so‘ng Yandex Split xizmati xaridor bilan hisob-kitobni mustaqil ravishda amalga oshiradi. Odatda xizmat qaytarish rasmiylashtirilgandan so‘ng darhol hisob-kitob jarayonini boshlaydi.
Qaytarish muddati xaridor bankiga bog‘liq bo‘lib, odatda 1 dan 30 ish kunigacha davom etishi mumkin.
Joriy kun uchun qaytarilgan mablag‘lar summasi keyingi ish kunida hamkorga buyurtma bo‘yicha to‘lanadigan summadan ushlab qolinadi.
**Misol**: do‘koningizda 1000 soʻm buyurtma amalga oshirildi va 200 soʻm qaytarildi. Keyingi ish kunida siz 800 soʻm (1000 − 200) miqdorida to‘lov olasiz.
## To‘lovni bekor qilish {#rollback}
[API](#api-rollback) integratsiyasidan foydalansangiz, to‘lovni istalgan holatda bekor qilish mumkin.
To‘lovni bekor qilish kerak bo‘ladigan holatlar misollari:
- xaridor kassada buyurtmani to‘lashdan voz kechdi;
- texnik muammolar sabab tizim to‘lovni qayta ishlay olmayapti;
- xaridor to‘lovni boshladi, ammo brauzerni yopdi yoki to‘lov yakunlanishidan oldin sessiyani to‘xtatdi;
- tizim tasodifan bitta buyurtma uchun ikkita to‘lov yaratdi.
### API orqali to‘lovni bekor qilish {#api-rollback}
To‘lovni bekor qilish uchun [/rollback](./backend/yandex-pay-api/order/merchant_v1_rollback-post) metodidan foydalaning. Bekor qilingandan so‘ng to‘lov `FAILED` statusiga o‘tadi.